Mądrze postępujesz – wypadku nie spowodujesz to hasło kolejnej z kampanii prewencyjnych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, której celem jest wskazanie rolnikom zagrożeń wypadkowych związanych z użytkowaniem maszyn i urządzeń rolniczych, sposobów ich likwidowania, a w konsekwencji zmniejszenie liczby wypadków z ich udziałem.
Na przestrzeni ostatnich lat największą liczbę wypadków odnotowano podczas obsługi: ciągników rolniczych; środków transportowych – przyczep, wozów konnych, samochodów dostawczych itp.; maszyn, urządzeń do pozyskiwania i obróbki drewna, w tym pilarek tarczowych i łańcuchowych oraz maszyn i urządzeń do zbioru ziemiopłodów. Według statystyk KRUS rolnicy najczęściej byli poszkodowani wskutek wypadków z grup: upadek osób; pochwycenie, uderzenie przez ruchome części maszyn i urządzeń; inne zdarzenia (zwichnięcia i skręcenia kończyn podczas wchodzenia i wychodzenia z maszyn rolniczych). Winne zdecydowanej większości omawianych wypadków z udziałem maszyn i stosowanych urządzeń rolniczych były:
- niestosowanie się do instrukcji obsługi maszyn i urządzeń, dokonywanie napraw we własnym zakresie (np. z uwagi na koszty);
- wykonywanie czynności bez usunięcia zagrożenia (np. niewyłączenie maszyny lub zasilania), niewłaściwe operowanie kończynami w strefie zagrożenia;
- brak niezbędnego przeszkolenia i doświadczenia obsługującego;
- niestosowanie odzieży roboczej i środków ochrony indywidualnej;
- nieprawidłowy sposób wchodzenia i schodzenia z maszyn rolniczych, przyczep i wozów;
- niewłaściwe uchwycenie, trzymanie narzędzi, środków i przedmiotów pracy;
- lekceważenie przez rolników zagrożeń przy pozornie łatwych czynnościach;
- stosowanie niewłaściwego obuwia;
- wykorzystywanie maszyn i urządzeń niezgodnie z ich przeznaczeniem;
- zły stan psychofizyczny osoby wykonującej pracę (w tym stan po spożyciu alkoholu, środków odurzających, choroba).
Przyczyną wypadków z udziałem maszyn i urządzeń był także ich zły stan techniczny: brak napraw i konserwacji, brak właściwych osłon i zabezpieczeń ruchomych części, stosowanie materiałów zastępczych przy naprawach, eksploatacja tzw. domowych samoróbek oraz zły stan nawierzchni podwórzy i ciągów komunikacyjnych.
Maszyny i urządzenia wykorzystywane podczas pracy powinny być użytkowane zgodnie z ich przeznaczeniem i zasadami podanymi w instrukcji obsługi, a obsługujący je rolnik skoncentrowany na wykonywanym zadaniu.
Szanowni rolnicy, pamiętajcie aby:
- dbać o park maszynowy (o kompletność wyposażenia, konserwuj sprzęt, nie demontować osłon i zabezpieczeń zainstalowanych przez producenta maszyny);
- korzystać z maszyn i urządzeń zgodnie z ich przeznaczeniem – stosować się do instrukcji i symboli ostrzegawczych;
- obsługę maszyn i urządzeń powierzać wyłącznie osobom dorosłym, zdrowym, posiadającym wymagane przeszkolenie i uprawnienia;
- przed uruchomieniem maszyny upewnić się, że nikomu nie zagraża niebezpieczeństwo;
- zabezpieczyć maszyny i urządzenia w czasie postoju przed niekontrolowanym przemieszczeniem lub stoczeniem (zachować bezpieczną odległość od pracującej maszyny);
- właściwie zabezpieczyć ładunki przed ich upadkiem podczas transportu;
- przed przystąpieniem do regulacji bądź usuwania awarii, wyłączyć napęd i upewnić się, że maszyna jest unieruchomiona;
- przed rozpoczęciem pracy w zespole uzgodnić zasady porozumiewania się (sygnalizować innym swoje zamiary);
- stosować odpowiednie obuwie, odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej;
- powstrzymać się od pracy w przypadku złego stanu psychofizycznego;
- przestrzegać zasad ruchu drogowego, poruszając się po drogach publicznych (pamiętać o właściwym oświetleniu i oznakowaniu maszyn).
Zachęcamy też do zapoznania się z listą kontrolną, przy pomocy której można kompleksowo zidentyfikować potencjalne źródła zagrożeń występujących w gospodarstwie, podczas pracy z maszynami. Określenie nieprawidłowości w środowisku pracy i życia rolnika, a następnie ich likwidowanie, to dobry początek w dążeniu do zadbania o bezpieczeństwo Twoje i Twoich bliskich.
