27 września 2026 roku odbędą się uroczystości poświęcone pamięci więźniów niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Stutthof oraz ofiar Marszu Śmierci. Główną częścią obchodów będzie uroczystość patriotyczno-religijna na cmentarzu Ofiar Marszu Śmierci z KL Stutthof w Krępie Kaszubskiej.
Program rozpocznie się o godz. 13:00 pod Pomnikiem Ku Czci Pomordowanych Więźniów Stutthof w miejscowości Gęś. O godz. 14:00 odprawiona zostanie Msza św. w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Białogardzie, natomiast o godz. 15:30 rozpoczną się główne uroczystości na cmentarzu Ofiar Marszu Śmierci z KL Stutthof w Krępie Kaszubskiej.
Tradycyjnym elementem uroczystości w Krępie Kaszubskiej będzie montaż słowno-muzyczny przygotowany przez uczniów Zespołu Szkół im. Męczenników Marszu Śmierci KL Stutthof w Garczegorzu.
Każdego roku młodzież podejmuje historię Marszu Śmierci z innej perspektywy. Tegoroczny motyw przewodni brzmi „Z drugiej strony drogi – kaszubskie świadectwo Marszu Śmierci”. Tym razem wydarzenia zimy 1945 roku zostaną pokazane oczami mieszkańców Kaszub, którzy byli świadkami przechodzących kolumn więźniów. Scenariusz odwołuje się do ich wspomnień, strachu i bezradności, ale także do prób niesienia pomocy osobom skrajnie wycieńczonym marszem.
Do tego motywu nawiązuje również plakat tegorocznych obchodów. W jego projekcie wykorzystano tryptyk autorstwa Józefa Łapińskiego – byłego więźnia KL Stutthof, który przeszedł Marsz Śmierci. Oryginały prac są udostępniane zwiedzającym w Izbie Pamięci Ofiar Marszu Śmierci Więźniów Obozu Koncentracyjnego KL Stutthof w Krępie Kaszubskiej.
Istotnym elementem kompozycji plakatu jest także chusta z kolorowym haftem kaszubskim. Symbolizuje ona pomoc niesioną więźniom przez Kaszubów, a zarazem nadzieję – jeden z najważniejszych znaków ludzkiej solidarności w czasie wojennego dramatu.
Tegoroczne obchody będą więc nie tylko okazją do oddania hołdu ofiarom, ale również do przypomnienia historii widzianej z perspektywy tych, którzy stali „z drugiej strony drogi” i na własne oczy obserwowali dramat więźniów przechodzących przez kaszubskie miejscowości.
Obchody odbywają się pod Honorowym Patronatem Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
